Pracodawca po utracie statusu zakładu pracy chronionej

Onlex Kancelaria Radcy Prawnego

Pracodawca po utracie statusu zakładu pracy chronionej

Utrata statusu zakładu pracy chronionej nie kończy obowiązków – zmienia je i często uruchamia „drugą warstwę” ryzyk: rozliczenia ZFRON, wskaźniki zatrudnienia, sprawozdawczość oraz kontrole i rozliczenia środków już zgromadzonych. Analizuję Twoją sytuację po utracie statusu (w tym wpływy i wydatkowanie ZFRON, wymagane wskaźniki i dokumenty), przygotowuję wnioski i wyjaśnienia oraz prowadzę sprawy w razie kontroli lub zakwestionowania rozliczeń. Jeśli chcesz przejść na otwarty rynek pracy bez kosztownych błędów, wskażę konkretne kroki zgodne z procedurą – tak, aby zabezpieczyć fundusz, uporządkować obowiązki i ograniczyć ryzyko decyzji negatywnych.

Wniosek o uchylenie statusu zakładu pracy chronionej.
Wpływy na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
Wydatkowanie środków zfron.
Kontrole zfron.
Obowiązek utrzymania wskaźnika zatrudnienia i stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Obowiązki sprawozdawcze.

Pracodawca po utracie statusu zakładu pracy chronionej

	ZAKŁADY PRACY CHRONIONEJ		OTWARTY RYNEK PRACY
Obowiązki przy zatrudnianiu pracowników niepełnosprawnych	Obowiązek zapewniania, aby obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy: a) odpowiadały przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, b) uwzględniały potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higienicznosanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniania wymagań dostępności do nich, Konieczne uzyskanie stosownej decyzji PIP		Zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach: 1) przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej; 2) zatrudnienia w formie pracy zdalnej (od 7-04-2023). Kontrolę w zakresie spełniania warunku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, przeprowadza Państwowa Inspekcja Pracy. Nie trzeba uzyskiwać decyzji PIP Nie trzeba zgłaszać do PIP
Opieka medyczna	Obowiązek zapewnienia doraźnej i specjalistycznej opieki medycznej, poradnictwa i usług rehabilitacyjnych		BRAK
Osiąganie wskaźników zatrudnienia	Stan zatrudnienia – co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi: a) co najmniej 50%, a w tym co najmniej 20% ogółu zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, albo b) co najmniej 30 % niewidomych lub psychicznie chorych, albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;		U pracodawców zatrudniających mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy –BRAK U pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy BRAK ALE 6% wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych pozwala na korzystanie ze zwolnienia z wpłat na PFRON oraz z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
Informacje o ulgach we wpłatach na PFRON dla kontrahentów	Art. 22. 1. Wpłaty na Fundusz, o których mowa w art. 21 ust. 1, ulegają obniżeniu z tytułu zakupu produkcji lub usługi, z wyłączeniem handlu, odpowiednio wytworzonej lub świadczonej przez zakłady aktywności zawodowej, przedsiębiorstwa społeczne zatrudniające co najmniej 10 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy lub innych pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy – jeżeli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do osób o: 1) znacznym stopniu niepełnosprawności lub 2) umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję, oraz niewidomych – wynosi co najmniej 30%, zwanych dalej „sprzedającymi”. NIE TRZEBA POSIADAĆ STATUSU ZPCH ABY WYSTAWIAĆ ULGI WE WPŁATACH NA PFRON
Zwolnienia podatkowe	Art. 31. 1. Prowadzący zakład pracy chronionej spełniający warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b, lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z: 1) podatków, z zastrzeżeniem ust. 2, z tym że: a) z podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego – na zasadach określonych w przepisach odrębnych, b) z podatku od czynności cywilnoprawnych – jeżeli czynność przez niego dokonana pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu; 2) opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym. 2. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie dotyczy: 1) podatku od gier; 2) podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego; 3) cła; 4) podatków dochodowych; 5) podatku od środków transportowych. 3. Prowadzący zakład pracy chronionej spełniający warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b, przekazuje środki uzyskane: 1) z tytułu zwolnień, o których mowa w ust. 1, na: a) Fundusz – w wysokości 10 %, b) zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych – w wysokości 90 %.		BRAK zwolnienia z podatków i obowiązku odprowadzania na PFRON i zfron
Zwolnienie z odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych	Art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że płatnicy będący zakładami pracy chronionej lub zakładami aktywności zawodowej kwoty pobranych zaliczek na podatek od przychodów z tytułów określonych w art. 12 oraz od zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, wypłacanych przez tych płatników: a) za miesiące od początku roku do miesiąca włącznie, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku u tego płatnika przekroczył kwotę stanowiącą górną granicę pierwszego przedziału skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, przekazują: ¾ w 40% na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ¾ w 60% na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, b) za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku u tego płatnika przekroczył kwotę, o której mowa w pkt 1, przekazują na zasadach określonych w ust. 1 – czyli do urzędu skarbowego. Zgodnie z ogólną interpretacją podatkową Ministra Finansów – możliwość zaliczania do kup – zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (w części przekazanej na PFRON i ZFRON)		TYLKO BYŁY ZPCH Art. 38 ust. 2a przytoczonej ustawy płatnicy, o których mowa w art. 31, którzy utracili status zakładu pracy chronionej, zatrudniający osoby niepełnosprawne, kwoty pobranych zaliczek na podatek od przychodów tych osób z tytułów określonych w art. 12 oraz od zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez tych płatników tym osobom: 1) za miesiące od początku roku do miesiąca włącznie, w którym dochód osoby niepełnosprawnej uzyskany od początku roku u tego płatnika przekroczył kwotę stanowiącą górną granicę pierwszego przedziału skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, przekazują w wysokości: a) 25% na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych – w przypadku płatników osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości od 25 do 30%, b) 50% na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych – w przypadku płatników osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości od 30 do 35%, c) 75% na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych – w przypadku płatników osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości od 35 do 40%, d) 100% na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych – w przypadku płatników osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 40% – w pozostałej części na zasadach określonych w ust. 1, 2) za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód osoby niepełnosprawnej uzyskany od początku roku u tego płatnika przekroczył kwotę, o której mowa w pkt 1, kwoty pobranych zaliczek na podatek płatnicy przekazują na zasadach określonych w ust. 1. Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w ust. 2a, ustala się na podstawie art. 21 ust. 1 i 5 oraz art. 28 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej a przepisy ust. 2a i 2b stosuje się w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym płatnik utracił status zakładu pracy chronionej, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej.
Rekompensata z PFRON (alternatywna wobec PIT-4) 4% najniższego wynagrodzenia 2025 (minimalne za grudzień 2024 r. 4300 zł) 172 zł x iloczyn stanu zatrudnienia Ozn	Art. 33b. 1. Na wniosek dysponenta zakładowego funduszu aktywności albo funduszu rehabilitacji Fundusz przekazuje, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, na rachunek bankowy, o którym mowa w art. 29 ust. 3a¹albo art. 33 ust. 3 pkt 2, miesięczne środki w wysokości równej iloczynowi stanu zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych dysponenta oraz 4% kwoty najniższego wynagrodzenia. 2. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie podlegają łączeniu z uprawnieniami, o których mowa w art. 38 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.). Warunkiem otrzymania miesięcznych środków określonych w ust. 1 jest złożenie Prezesowi Zarządu Funduszu oświadczenia dysponenta zakładowego funduszu aktywności albo funduszu rehabilitacji o wyborze tego uprawnienia za poszczególne miesiące przypadające do końca danego roku, zawartego we wniosku, o którym mowa w ust. 1, składanym pierwszy raz w danym roku. 3. Przepis ust. 1 stosuje się do wniosków złożonych w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym dysponent utracił status zakładu pracy chronionej, jeżeli spełnia warunki określone w art. 33 ust. 7b. 4. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy ten wniosek. 5. Stan zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1, ustala się w wartościach przeciętnych w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, stosując wyłączenia ze stanów zatrudnienia określone w art. 21 ust. 5, a w przypadku dysponentów funduszu rehabilitacji – również art. 28 ust. 3. 6. Status dysponenta funduszu rehabilitacji lub zakładowego funduszu aktywności ustala się według stanu istniejącego w ostatnim dniu każdego miesiąca, którego dotyczył wniosek, o którym mowa w ust. 1. 7. Prezes Zarządu Funduszu może przeprowadzać kontrole dysponenta funduszu rehabilitacji lub zakładowego funduszu aktywności, który otrzymał środki, o których mowa w ust. 1, w zakresie prawidłowości realizacji przepisów ust. 1-6 lub wykonania obowiązku przewidzianego w ust. 8. 8. Dysponent funduszu rehabilitacji lub zakładowego funduszu aktywności, który otrzymał środki określone w ust. 1, dokonuje wpłaty na Fundusz w wysokości kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy nienależną lub zawyżoną kwotą środków, o których mowa w ust. 1, a prawidłowo obliczoną kwotą tych środków, w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym te okoliczności zostały ujawnione w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 7, lub czynności sprawdzających, o których mowa w art. 272 Ordynacji podatkowej. Jeżeli łączna wysokość wpłaty nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, potrąca się ją z wypłat środków, o których mowa w ust. 1, za kolejne 3 miesiące, a kwota wpłaty w części niepotrąconej z tych wypłat podlega niezwłocznej wpłacie na Fundusz.
ZFRON	Obowiązek wydatkowania co najmniej 10% środków zfron na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników (w tym leki, leczenie, turnusy rehabilitacyjne, zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny, wczasy, itd.), 15% środków na indywidualne programy rehabilitacji		BRAK BYŁY ZPCH ALE Art. 33.7b. W przypadku utraty statusu zakładu pracy chronionej i osiągania stanu zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25 %, pracodawca zachowuje fundusz rehabilitacji i niewykorzystane środki tego funduszu. Art. 33a. Przepisy art. 33 stosuje się do pracodawców, o których mowa w art. 33 ust. 7b. Obowiązek wydatkowania co najmniej 10% środków zfron na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników (w tym leki, leczenie, turnusy rehabilitacyjne, zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny, wczasy, itd.), 15% środków na indywidualne programy rehabilitacji JAK ZPCH
	Brak opodatkowania i oskładkowania pomocy z ZFRON		Brak opodatkowania i oskładkowania pomocy z ZFRON
POMOC PUBLICZNA	art. 26 – adaptacja stanowisk pracy osób niepełnosprawnych art. 26d – zwrot kosztów zatrudnienia pracowników pomagających pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy lub kosztów szkolenia tych pracowników art. 26e – wyposażenie stanowisk pracy osób niepełnosprawnych art. 35 ust. 1 pkt 5 – dofinansowanie robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, dotyczących obiektów służących rehabilitacji, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów. art. 41 – szkolenie osób niepełnosprawnych
Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych	Art. 26a-art. 26c SOD w wysokości *DO 31 marca 2014 r.* 1) 180% najniższego wynagrodzenia — w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 100% najniższego wynagrodzenia — w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 40% najniższego wynagrodzenia — w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Powyższe kwoty zwiększa się o 40% najniższego wynagrodzenia w przypadku osób niepełnosprawnych, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych		*DO 31 marca 2014 r.* 1) pracodawcy zatrudniającemu w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy mniej niż 25 pracowników oraz pracodawcy zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągającemu wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6 % przysługuje miesięczne dofinansowanie w wysokości: a) 70 % kwot, o których mowa w art. 26a ust. 1 ustawy, o której mowa w art.1, b) 90 % kwot, o których mowa w art. 26a ust. 1 i 1b ustawy, o której mowa w art. 1.
	OD 1 kwietnia 2014 r. 1) 1800 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 1125 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 450 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Powyższe kwoty zwiększa się o 600 zł w przypadku osób niepełnosprawnych, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych. OD 1 kwietnia 2020 r. 1) 1950 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 1200 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 450 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Powyższe kwoty, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych, zwiększa się o: 1) 1200 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 900 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 600 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. OD 1 stycznia 2023 r. 1) 2400 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 1350 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 500 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Powyższe kwoty, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych, zwiększa się o: 1) 1200 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 900 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 600 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. OD 1 lipca 2024 r. 1) 2760 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 1550 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 575 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Powyższe kwoty, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych, zwiększa się o: 1) 1380 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 1035 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 690 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
	Art. 32 1) dofinansowanie w wysokości do 50 % oprocentowania zaciągniętych kredytów bankowych pod warunkiem wykorzystania tych kredytów na cele związane z rehabilitacją zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych; 2) zwrot kosztów: a) budowy lub rozbudowy obiektów i pomieszczeń zakładu, b) transportowych, c) administracyjnych, – dla zpch-u u którego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 50 %.		BRAK
KONTROLE	– Wojewoda i MRPiPS mogą przeprowadzać okresowe, nie rzadziej niż co dwa lata, i doraźne kontrole spełniania warunków i obowiązków, z uwzględnieniem art. 28 i 29. – Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych inicjuje lub przeprowadza kontrole w zakresie realizacji zadań wynikających z ustawy – Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadza, nie rzadziej niż co trzy lata, kontrolę w zakładach pracy chronionej i w zakładach aktywności zawodowej w zakresie przestrzegania przepisów ustawy, w szczególności art. 28 ust. 1 pkt 2.		BRAK
KONTROLE i INNE CZYNNOŚCI	Dyrektor izby administracji skarbowej – audyt ZFRON PFRON w zakresie SOD (wysokość dofinansowania, sytuacja ekonomiczna), ulg we wpłatach na PFRON, ZFRON w zakresie wydatków z rekompensaty PFRON prowadzi postępowania podatkowe – po kontrolach administracji skarbowej w zakresie wpłat na PFRON – w tym prawidłowości gospodarowania środkami zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych Organy udzielające pomocy publicznej
DRUKI	DEK-2-a co miesiąc DEK-R roczny	DEK-a-a za grudzień danego roku – były zpch ***
	INF-1 co miesiąc INF-2 roczny	INF-1 co miesiąc INF-2 roczny
	INF-W półroczny do wojewody INF-Z do wojewody w razie zmian	BRAK
	INF-U – ulgi dla nabywców INF-1-U – dla PFRON	INF-U – ulgi dla nabywców INF-1-U – dla PFRON
	Wn-D – dofinansowanie	Wn-D – dofinansowanie
	–	DEK-I przy nieosiąganiu wskaźnika zatrudnienia on w wysokości co najmniej 6%

Sprawdź również